Düwag GT8S/SU

Düwag GT8S/SU – charakterystyka i historia tramwajów dwukierunkowych

Tramwaje Düwag GT8S/SU to ikoniczny typ pojazdu, który odgrywa ważną rolę w historii transportu miejskiego, szczególnie w Niemczech oraz w polskich miastach takich jak Kraków i Poznań. Produkowane w latach 1973-1975 przez niemiecką firmę Düsseldorfer Waggonfabrik, wagony te są wersją tramwaju GT8 i należą do rodziny wagonów typu Mannheim. Ich konstrukcja oraz funkcjonalność sprawiły, że stały się one nieodłącznym elementem komunikacji miejskiej w wielu miastach.

Historia powstania i użytkowania

Początkowe zamówienie na tramwaje GT8S/SU zostało złożone przez przedsiębiorstwo komunikacyjne Rheinbahn Düsseldorf. W latach 1973-1975 wyprodukowano łącznie 65 sztuk wagonów typu GT8S oraz 4 sztuki GT8SU. Wagony te miały pierwotnie służyć do obsługi standardowych linii tramwajowych, jednak z czasem ich przeznaczenie uległo zmianie.

W 1981 roku, w związku z rozwojem systemu premetra w Düsseldorfie, zdecydowano o przebudowie 40 tramwajów GT8S na wersje GT8SU, które mogły korzystać zarówno z przystanków tramwajowych, jak i Stadtbahnu. Przebudowa dotyczyła wagonów o numerach od #3001 do #3064, które otrzymały nowe numery od #3201 do #3236.

W miarę upływu lat, z uwagi na unowocześnianie taboru oraz zakup nowoczesnych wagonów Siemens NF8U w 2006 roku, Rheinbahn Düsseldorf postanowiło sprzedać wszystkie wagony typu GT8S. W Polsce zainteresowanie tymi pojazdami wykazały MPK SA w Krakowie oraz MPK Poznań. Ostatecznie to krakowskie MPK podpisało umowę na odkupienie wycofywanych wagonów w 2009 roku.

Krakowskie doświadczenia z tramwajami Düwag

W Krakowie pierwsze tramwaje Düwag GT8S pojawiły się na ulicach miasta w 2009 roku. Pierwszy wagon dostarczono 26 sierpnia tego samego roku. Po przystosowaniu do polskich przepisów oraz montażu systemu informacji pasażerskiej, tramwaje zaczęły kursować na linii nr 23. Warto zauważyć, że podczas dostaw tragicznie spłonął jeden z wagonów (#3050), co zmusiło MPK do zmiany numeracji jednego z nowo przybyłych pojazdów.

Tramwaje te były wykorzystywane na różnych liniach, a ich dwukierunkowa konstrukcja pozwalała na efektywne operowanie na trasach o różnych układach torowych. Przy budowie torowiska na osiedlu Ruczaj wagony pełniły rolę dwukierunkowych. W przyszłości planowane jest wprowadzenie niskopodłogowej wstawki oraz szereg modernizacji mających na celu poprawę komfortu pasażerów.

Konstrukcja i cechy techniczne

Tramwaj Düwag GT8S to trójczłonowy wagon silnikowy, który wyróżnia się dwukierunkowym układem jazdy. Pojazd jest wyposażony w cztery podwójne drzwi po obu stronach, co znacząco ułatwia dostęp pasażerom. Dwie pary drzwi są sterowane przez motorniczego, natomiast pozostałe pary korzystają z fotokomórek, które automatycznie zamykają drzwi po kilku sekundach.

Wagon osadzony jest na czterech wózkach skrętnych – dwa z nich są napędzane silnikami prądu stałego, a pozostałe to wózki toczne. Pojazd wyposażono w nowoczesne systemy hamulcowe oraz elektronikę sterującą, co zapewnia płynne przyspieszanie i hamowanie. Dodatkowo, tramwaje te zostały wzbogacone o klimatyzację oraz sprzęgi Scharfenberga umożliwiające ich automatyczne połączenie.

GT8SU – wersja przystosowana do linii U-Bahn

Wersja GT8SU powstała jako odpowiedź na potrzeby budowy Stadtbahnu w Düsseldorfie. Cztery wyprodukowane egzemplarze (#3101 – #3104) zostały dostosowane do obsługi linii metra poprzez dodanie specjalnych opadających progów ułatwiających wsiadanie i wysiadanie pasażerom. Dzięki tym modyfikacjom wagony mogą być wykorzystywane zarówno na liniach metra, jak i standardowych trasach tramwajowych.

Obecnie wagony te są używane głównie do obsługi linii U75 w Düsseldorfie. Mimo licznych przeróbek zachowały swoją funkcjonalność i mogą być używane jako uniwersalne środki transportu.

Poznańskie doświadczenia z wagonami Düwag

Poznań również skorzystał z możliwości wypożyczenia wagonów Düwag GT8S ze względu na potrzebę uruchomienia dodatkowych linii tramwajowych związanych z budową Tunelu tramwajowego na Franowo. Wypożyczenie odbyło się w 2011 roku i obejmowało kilka sztuk wagonów z Krakowa oraz bezpośrednio z Düsseldorfu.

W Poznaniu wagony były wykorzystywane głównie na liniach wahadłowych 25 i 27 oraz po otwarciu trasy na Franowo także na innych liniach komunikacyjnych. Ich obecność znacznie poprawiła dostępność transportu miejskiego dla mieszkańców Rataj.

Zakończenie

Düwag GT8S/SU to przykład nowoczesnego podejścia do transportu miejskiego lat siedemdziesiątych XX wieku. Ich wszechstronność oraz zdolność adaptacji do różnych warunków sprawiają, że są one cenione zarówno przez operatorów transportu miejskiego, jak i pasażerów. Dzięki różnorodnym zastosowaniom tych tramwajów w miastach takich jak Kraków czy Poznań, historia Düwag GT8S/SU staje się integralną częścią rozwoju komunikacji miejskiej w Polsce i Niemczech. Ich przyszłość może być jeszcze bardziej obiecująca dzięki przewidywanym modernizacjom oraz innowacjom technologicznym.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).