Józef Alfred Strauch

Wstęp

Józef Alfred Strauch, znany również jako Alfred Strauch, był postacią, która w znaczący sposób wpłynęła na życie kulturalne Łodzi w pierwszej połowie XX wieku. Urodził się w 1877 roku w Warszawie, a swoje życie zawodowe związał z księgarstwem i działalnością wydawniczą. Jego księgarnia stała się nie tylko miejscem sprzedaży książek, ale także przestrzenią spotkań artystów oraz literatów. Strauch pozostawił po sobie trwały ślad w historii polskiego księgarstwa, a jego działalność była szczególnie ważna na tle kulturalnym Łodzi przed II wojną światową.

Początki działalności księgarskiej

Strauch rozpoczął swoją karierę jako właściciel księgarni w Warszawie, gdzie prowadził działalność przy ulicy Niecałej 8. W 1903 roku podjął decyzję o przeniesieniu swojej księgarni do Łodzi, co okazało się przełomowym krokiem w jego życiu zawodowym. Po uzyskaniu koncesji w grudniu tego samego roku, otworzył nową księgarnię przy ulicy Mikołajewskiej, która dzisiaj nosi nazwisko Henryka Sienkiewicza.

Początkowo prowadził ją wspólnie z S. Szengolcem, jednakże w marcu 1904 roku Strauch zdecydował się na usamodzielnienie i przeniósł swój biznes do lokalu przy ulicy Dzielnej (obecnie ul. G. Narutowicza) 24. W kolejnych latach adres jego księgarni ulegał zmianom, ale jej misja pozostała niezmienna – promowanie literatury oraz dostarczanie mieszkańcom Łodzi dostępu do książek.

Wydawca i działalność kulturalna

Oprócz prowadzenia księgarni, Józef Alfred Strauch działał także jako wydawca. W ramach swoich inicjatyw wydał 17 książek z zakresu ekonomii, filozofii oraz higieny w serii „Nowa biblioteka samokształcenia”. Jego pierwsza publikacja – „Krytyka ekonomii politycznej” autorstwa Fryderyka Engelsa – ukazała się już w 1905 roku i zapoczątkowała jego działalność wydawniczą.

Strauch był również aktywnym uczestnikiem życia kulturalnego Łodzi. W 1911 roku brał udział w I zjeździe księgarzy polskich, gdzie miał okazję wymieniać doświadczenia z innymi przedstawicielami swojego zawodu. Był członkiem łódzkiego koła Związku Księgarzy Polskich i pełnił funkcję skarbnika tego koła w 1926 roku. Jego księgarnia stała się miejscem spotkań dla lokalnych artystów i literatów, co sprzyjało rozwojowi kultury w mieście.

Sprzedaż księgarni i dalsze losy

W dniu 30 czerwca 1927 roku Józef Alfred Strauch podjął decyzję o sprzedaży swojej księgarni Waldemarowi Glückowi. Po tym wydarzeniu skoncentrował się na organizacji wydarzeń artystycznych. Współpracował z salą koncertową Ignacego Vogla przy ul. Dzielnej 20, gdzie odbywały się występy znanych artystów. To miejsce stało się centrum kulturalnym Łodzi, jednak niestety gmach, w którym znajdowała się sala koncertowa obecnie nie istnieje.

Strauch był również odpowiedzialny za sprowadzenie kabaretu „Niebieski Ptak” z Berlina, co wzbogaciło ofertę kulturalną miasta. Ponadto miał udziały w kinie „Splendid”, które znajdowało się na tej samej posesji co sala koncertowa Vogla. Niestety jego ambicje artystyczne zakończyły się niepowodzeniem finansowym – Strauch zbankrutował.

Trudne czasy po bankructwie

Po bankructwie Józef Alfred Strauch zmuszony był do pracy w sali koncertowej, gdzie niestety nie był dobrze traktowany przez pracodawców. Stres związany z brakiem stabilności finansowej oraz trudnościami osobistymi doprowadziły go do tragicznego kroku – popełnił samobójstwo poprzez powieszenie się na galerii sali koncertowej. Jego śmierć była szokiem dla wielu osób związanych ze światem kultury Łodzi.

Józef Alfred Strauch został określony przez przedwojennego oraz powojennego łódzkiego dziennikarza jako „wybitny animator kultury muzycznej w Łodzi”, co podkreśla znaczenie jego wkładu w rozwój życia artystycznego miasta.

Życie prywatne i dziedzictwo

Rywka (Regina) Cynamon, żona Straucha, od 1909 roku prowadziła czytelnię i wypożyczalnię książek po jego śmierci. Niestety zmarła ona krótko po jego odejściu – 8 czerwca 1934 roku. Po ich śmierci ich działalność została zapomniana na dłuższy czas, jednak wspomnienie o ich wkładzie w kulturę łódzką przetrwało dzięki zapisom historycznym oraz publikacjom osób zajmujących się historią miasta.

Józef Alfred Strauch znalazł swoje miejsce wiecznego spoczynku na cmentarzu Doły w Łodzi, gdzie spoczywa obok innych zasłużonych mieszkańców tego miasta. Jego życie jest przykładem pasji i zaangażowania w rozwój kultury oraz sztuki, które miały wielkie znaczenie dla społeczności lokalnej.

Zakończenie

Pamięć o Józefie Alfredzie Strauchu może być zachowana dzięki różnorodnym inicjatywom kulturalnym oraz historycznym badaniom nad jego osobą i działalnością. Jego historia jest nie tylko świadectwem trudnych losów artysty i przedsiębiorcy, ale także odzwierciedleniem bogatej tradycji kulturalnej Łodzi okresu międzywojennego. Dzięki takim postaciom jak Strauch miasto mogło rozwijać swoje życie artystyczne i literackie, a dziś możemy docenić ich wkład w naszą historię.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).